m s my mo ms
version_button
| rejestracja | przypomnienie hasła en pl
login: hasło:

zdjęcia w galerii (50):

 
Tablica ustawiona przez B'nai B'rith (Synowie Przymierza). Jest to najstarsza nieprzerwanie działająca żydowska organizacja na świecie. Powstała w 1843 roku w Nowym Jorku, a jej siedziba znajduje się w Waszyngtonie. Organizacja wspiera społeczności żydowskie na świecie i w Izraelu. B'nai Brith jest zorganizowana na wzór ruchu wolnomularskiego, gdyż składa się z lóż, chociaż nie uważa się za organizację masońską. Członkiem może zostać osoba fizyczna, która deklaruje tożsamość opartą na pochodzeniu żydowskim (z ojca lub matki) lub po konwersji na judaizm. Organizacja posiada oddział w Polsce. Grób inżyniera Władysława Kleyffa, członka Stowarzyszenia Techników przed I wojną światową. Oprócz tradycyjnych macew i prostych w swej architekturze oheli, nad grobami zamożnych przedsiębiorców, kupców, działaczy politycznych i społecznych, a także artystów, zaczęto wznosić grobowce o wyszukanej formie i wysokich walorach artystycznych. Obok macew z piaskowca pojawiły się obeliski, sarkofagi i mauzolea. Cmentarz przy ulicy Okopowej jest jedną z niewielu czynnych do dziś polskich nekropolii żydowskich. Początkowo cmentarz podzielony był na część męską i żeńską. Z czasem wprowadzono podział na cztery części: kwatery dla żydów ortodoksyjnych, kwatery porządkowe, postępowe i dziecinne. Nekropolia była przeznaczona raczej dla bardziej zamożnej ludności. Pochówki uboższych Żydów kierowano na cmentarz bródnowski. Cmentarz żydowski w Warszawie przy ulicy Okopowej jest chronologicznie trzecią (po cmentarzu, założonym w okolicach Starego Miasta w XV wieku i tzw. kirkucie praskim, założonym na Bródnie w 1780 roku) żydowską nekropolią Warszawy. Pierwszą osobą pochowaną tutaj był Nachum syn Nachuma z Siemiatycz, zmarły w grudniu 1806 roku. W 1826 roku rozpoczęto budowę pierwszego domu przedpogrzebowego. Został on zniszczony w czasie powstania listopadowego i odbudowany w 1832 roku. W latach 1877-1878 dom rozbudowano, wzniesiono także synagogę. Budowle te nie dotrwały do naszych czasów. Jeden z licznych oheli. Pierwszy ohel na tym cmentarzu został zbudowany w 1822 roku dla Berka Sonnenberga (1764-1822), syna Szmula Zbytkowera, przedsiębiorcy, bankiera i filantropa, dziadka francuskiego filozofa Henriego Bergsona (1859-1941). Ohel Mojżesza Mordechaja
 z Pelcowizny.
Wnętrze ohelu. Forma nagrobka w postaci ściętego pnia drzewa i przyczepioną do niej tablicą epitafijną. Ciekawostką jest, że zastosowano tu pełne brzmienie (a nie skrótowe, jak ma to miejsce w 99% nagrobków) słów: po nikbar (tu spoczywa). Umieszczony na nagrobku symbol ekierki i cyrkla to odniesienie do zawodu Zmarłego - symbol ten umieszczano niekiedy na grobach inżynierów i architektów. Grób Izaaka Kramsztyka (1814-1889), postępowego rabina, kaznodziei, prawnika, publicysty i polskiego patrioty. Był absolwentem i wykładowcą warszawskiej Szkoły Rabinów. Jako pierwszy nauczał tam Talmudu w języku polskim. W 1861 roku, na znak solidarności z księżmi katolickimi, którzy zamknęli kościoły po zbezczeszczeniu ich przez Kozaków, nakazał zamknięcie warszawskich synagog. Aresztowany i uwięziony w Cytadeli Warszawskiej za udział w manifestacji patriotycznej w maju 1861 roku. Po wybuchu powstania styczniowego został zesłany na Syberię. Do Warszawy powrócił w maju 1867 roku. Grób Jakuba Eigera. Bardziej znany był jego przodek rabbi Akiva Eiger, który był wybitnym talmudystą, wpływowym działaczem halachy i jednym z liderów europejskich Żydów w XIX wieku. Był on również mohelem. Grób Aleksandra Lessera (1914-1884). malarza i krytyka sztuki. Artysta ten specjalizował się w obrazach o tematyce historycznej i bieżącej. Był członkiem Akademii Umiejętności w Krakowie i współzałożycielem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Stał się jednym z twórców malarstwa historycznego w Polsce jeszcze przed działalnością Jana Matejki (1838-1893). Aleksander Lesser prowadził także działalność publicystyczną oraz zajmował się ilustratorstwem, litografią i scenografią. Nie okazywał zainteresowania judaizmem ani życiem społeczności żydowskiej.
Z prawej strony widoczny grób Lewiego Lessera (1791-1870), członka I Gildii Kupieckiej. Wraz z braćmi Zygmuntem i Maurycym założył dom handlowy Bracia Lesser, którym później kierował. Był ojcem malarza Aleksandra Lessera. W środku widoczny jest sarkofag Henryka Wawelberga (1813-1891). Pracując jako subiekt w składzie cygar i kantorze loterii, zwrócił swą inteligencją uwagę klienta - hrabiego Fryderyka Karola Nesselrode (1786-1868), który udzielił mu pożyczki na rozpoczęcie własnej działalności. Młody subiekt założył kantor wymiany, który z czasem przekształcił w potężny dom bankowy. Groby z białego marmuru - miejsce pochówku przedstawicieli rodziny Levy. Przy ohelu cadyków z Warki. Wnętrze jednego z oheli, mieszczącego chyba groby kilku świątobliwych mężów. Myślę, że spoczywają tu cadycy związani z dynastią radzymińską: Jakub Arie Guterman, Lewi Izaak z Seroczyna, Aaron Menachem Mendel Guterman i Nechemiasz Alter. Wnętrze jednego z oheli. Szafy z książkami są symbolem, umieszczanym na grobach ludzi uczonych i pisarzy, znawców świętych ksiąg - Tory i Talmudu.
Zdecydowana większość macew ma inskrypcje w języku hebrajskim. Nawet na tak dużym cmentarzu jak warszawski, służącym bardzo zróżnicowanej stołecznej wspólnocie żydowskiej, nie ma wielu epitafiów w innych językach. Jedynie na współczesnych grobach przeważają inskrypcje polskie. Fragment cmentarza. Z tyłu widoczna jest macewa z symbolem palmy. Jest to symbol pokolenia Judy, obfitości, mądrości i narodowego odkupienia. Palma zgodnie z cytatem z Księgi Psalmów brzmiącym: sprawiedliwy jak palma może odnosić się też do prawości zmarłego. Niektórzy odnoszą tę symbolikę do izraelskiego plemienia Manassesa. Palma może być też alegorią duszy dążącej do nieba - wskazuje na to smukłość i wyniosłość pnia palmy. Może oznaczać również żeńskie imię Tamar (Daktyl). Współczesny nagrobek nawiązujący do tradycyjnej formy i symboliki. Grób dr Marii Falkowskiej, pierwotnie Miriam Fajngold (1906-1998). Była znanym pedagoiem, uczennicą Janusza Korczaka. Po zakończeniu II wojny światowej była dyrektorką sierocińców żydowskich w Polsce. Przez wiele lat była szefową Pracowni Korczakowskiej w Instytucie Badań Pedagogicznych.
Grób adwokata majora Bronisława Oppenheima (1920-1999). Umieszczony na nagrobku symbol książek podkreśla wykształcenie Zmarłego. Często na nagrobkach podkreśla się fakt, że dana osoba przeżyła holokaust.
Bardzo prosta w swej formie współczesna macewa z umieszczonym na niej wizerunkiem zapalonego siedmioramiennego świecznika - symbolizującego długie życie Zmarłej. Wieloramienny świecznik o nieparzystej ilości ramion symbolizował zawsze kobietę. Tę, która oświeca inspiruje, pomaga w życiu i jego przeciwnościach. Grób Lucjana Wilhelma Wolanowskiego (1920-2006), pisarza, reportera, podróżnika i tłumacza. Pochodził ze zasymilowanej rodziny żydowskiej. Od 1941 roku był żołnierzem ZWZ, a potem AK. Po wojnie pracował w PAP. Specjalizował się w literaturze faktu, pisząc reportaże dla czasopism (Świat, Dookoła świata, Przekrój, Poznaj świat i innych). W latach 60. XX wieku odbył wiele podróży, w tym kilka dookoła świata. Pracował także w agendach ONZ. Jest autorem wielu książek o tematyce podróżniczej. Pomnik żołnierzy i oficerów żydowskich poległych w II Wojnie Światowej. Pomnik żydowskich oficerów Wojska Polskiego, upamiętniający zamordowanie kilkuset żydowskich oficerów i intelektualistów w Katyniu, Miednoje, Kozielsku, Ostaszkowie i Charkowie. Został odsłonięty 19 kwietnia 1997 roku. Groby żołnierzy żydowskich w kwaterze wojskowej cmentarza. Grób żołnierza AK i uczestnika powstania warszawskiego.
Grób płk. Pawła Wildsteina (1920-2008), wojskowego i działacza społeczności żydowskiej. Ukończył Wydział Dyplomatyczno-Konsularny Akademii Nauk Politycznych, Inżynierską Akademię Łączności w Leningradzie oraz Akademię Sztabu Generalnego. Zwolniony z wojska w 1968 roku. W latach 1993-1997 był przewodniczącym Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP, a w latach 1997-2008 jego honorowym przewodniczącym. Teren cmentarny był sukcesywnie powiększany, jednak z czasem nawet kolejne zakupy gruntu przestały wystarczać. Na początku XX wieku zarząd cmentarza zmuszony był do tworzenia tak zwanych nasypów, czyli układania warstw ziemi na starych grobach i pozyskiwania w ten sposób nowych miejsc grzebalnych. Te wypiętrzenia do dziś pozostają widoczne w starej części nekropolii. Naczółek macewy ze stylizowaną koroną. Jest ona symbolem pobożności, religijności, znajomości Tory i innych pism. Torę zdobi korona - może to więc być nagrobek osoby znającej święte księgi. Korona może też oznaczać głowę rodu. Inskrypcja: Biada nam, spadła korona z naszych głów widnieje na wielu macewach. Inna inskrypcja, spotykana często wraz z symbolem korony to: Keter szem tow (Korona dobrego imienia). Nawiązuje ona do wersetu z Pirke Awot (Sentencje Ojców): Są trzy korony: korona Tory, korona kapłańska i korona królewska, ale Korona Dobrego Imienia przewyższa je wszystkie. Groby na wzgórzu w pobliżu głównej alei cmentarza. Grób Reginy (Rywki) Handelsman (1865-1935) I voto Milsztajn, z pomnikiem autorstwa Abrahama Ostrzegi (1889-1942). Należał on do Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych i współtworzył Żydowskie Towarzystwo Krzewienia Sztuk Pięknych. Największą sławę zyskał jako twórca rzeźby sepulkralnej. Nowatorskie podejście, wyrażające się w ekspresjonistycznych, symbolicznych i geometrycznych formach nawiązujących do dawnej sztuki żydowskiej, a także rzeźby figuralne ocierające się o, lub wręcz łamiące religijne zakazy ukazywania twarzy ludzkiej, zyskało mu uznanie wśród kół postępowych, a wrogość u ortodoksów. Nagrobek przemysłowca i finansity Horacego Hellera w formie sarkofagu. Również jego autorem jest Abraham Ostrzega.
Grób Wacława Wiślickiego (1882-1935), polityka, działacza społecznego i gospodarczego, przemysłowca. Był posłem na Sejm II RP I, II, III i IV kadencji i obrońcą praw ludności żydowskiej, walczył z narastającym w latach 30. XX wieku antysemityzmem. Był członkiem Polsko-Palestyńskiej Izby Handlowej i Związku Kupców Wyznania Mojżeszowego. Przypisuje mu się autorstwo powiedzenia Jeżeli jest tak dobrze, to dlaczego jest tak źle?. Użył go w Sejmie, w odpowiedzi na przemówienie ministra przemysłu i handlu Eugeniusza Kwiatkowskiego. Obok pochowana jest jego żona Natalia. Grób Zygmunta Bychowskiego (Szneura Zalmana Bychowskiego). Żył on w latach 1865-1934 i był znanym lekarzem neurologiem, ławnikiem Magistratu Warszawy i działaczem społecznym. Był autorem około 100 prac w języku polskim, niemieckim, francuskim i rosyjskim.  Autorem jego nagrobka jest Abraham Ostrzega.
Grób Edwarda Flataua (1868-1932), wybitnego lekarza neurologa i psychiatry. Był współtwórcą nowoczesnej neurologii polskiej, autorytetem w dziedzinie fizjologii i patologii opon mózgowo-rdzeniowych, należał do pionierów neurologii światowej. Współtwórca czasopism medycznych Neurologia Polska i Warszawskie Czasopismo Lekarskie. Członek Polskiej Akademii Umiejętności. Choć wg Talmudu, wąż symbolizuje życie wieczne i czasy mesjańskie, to w przypadku tego grobu widziałbym tu raczej odniesienie do profesji Zmarłego. Grób Ludwika Łazarza Zamenhofa (1859-1917) - lekarza okulisty, twórcy sztucznego, międzynarodowego języka esperanto. Jeden z oheli. Stara macewa z ozdobnym naczółkiem.
Prosty, skromny, ale zarazem monumentalny nagrobek małżonków Lawendel w formie obelisku. Grób Karola Himmelfarba (1895-1925). Autorem pomnika jest znany rzeźbiarz Abraham Ostrzega. Macewy w pobliżu głównej alei cmentarza. Skromna w formie macewa z trójkątnym naczółkiem. Wnętrze jednego z oheli. Cmentarz przy ulicy Okopowej zaskakuje różnorodnością form nagrobków. Przeważają oczywiście macewy, czyli pionowe płyty nagrobne, w starej części można znaleźć też nieobrobione, proste kamienie granitowe. Liberalizacja oraz zróżnicowanie majątkowe warszawskich Żydów spowodowało pojawienie się zupełnie nowych form grobowców o rozmaitej, bardzo bogatej stylistyce, wykonanych w stylu egipskim, modernistycznym czy empire. Wiele z nich to prawdziwe dzieła sztuki sepulkralnej, tworzone przez takich mistrzów jak Dawid Friedlander, Szymon Kratka, Henryk Kuna czy wreszcie Abraham Ostrzega.
Grób Samuela Stanisława Likiernika (1857-1911). Jego wnuk Stanisław Likiernik ps. Machabeusz był żołnierzem Kedywu AK i uczestnikiem powstania warszawskiego w Zgrupowaniu Radosław. 
Jest on pierwowzorem Kolumba jednego z bohaterów powieści Romana Bratnego Kolumbowie - rocznik 20.
Ohele i macewy w starszej części cmentarza.

najbliższe galerie:

 
Żydowska nekropolia w Warszawie (1)
1pix użytkownik achernar-51 odległość 0 km 1pix
Warszawa 8 - 3 Cmentarze
1pix użytkownik popekpawel odległość 0 km 1pix
Warszawski mizar
1pix użytkownik achernar-51 odległość 1 km 1pix
Muzeum Powstania Warszawskiego
1pix użytkownik achernar-51 odległość 1 km 1pix
Warszawa - warszawskie judaikum
1pix użytkownik marioli odległość 1 km 1pix
Warszawa 9 - Powązki
1pix użytkownik popekpawel odległość 1 km 1pix

komentarze do galerii (14):

 
achernar-51 użytkownik achernar-51(wpisów:5420) dodano 18.03.2014 23:47

Skuza - dziękuję za informację. W Sousse byłem raz na spotkaniu z klientem, ale miasta prawie nie widziałem (tyle, co z samochodu) i niewiele pamiętam. W drodze powrotnej do Tunisu zatrzymaliśmy się jedynie na kolację w Hammamet, ale tam sceneria była niemal europejska.

Tereza - dziękuję. Cieszę się, żr galerie się podobały.

Serdecznie pozdrawiam.

tereza użytkownik tereza(wpisów:3875) dodano 18.03.2014 19:20

Bardzo interesująca prezentacja obydwu galerii.Komentarze są tu doskonałym uzupełnieniem ciekawych zdjęć.Pozdrawiam:)

skuza użytkownik skuza(wpisów:4121) dodano 17.03.2014 23:26

To było w Sousse, w pobliżu znajdował się również cmentarz francuski...zamieszkały,dzieciaki biegały z czaszkami na patykach,spały w trumnach,jedno z najbardziej szokujących scen jakie w życiu widzialam,oba cmentarze znaleźliśmy przypadkowo podczas spaceru gdzieś za medina...ponad dwie dekady upłynęły od tego czasu,teraz bym pewnie już nie znalazła.

achernar-51 użytkownik achernar-51(wpisów:5420) dodano 17.03.2014 23:16

Skuza - Cieszę się, że zainteresowały Cię moje galerie z warszawskiego cmentarza przy Okopowej. W czasie ostatniego urlopu udało mi się odwiedzić ładnie położony, niewielki cmentarz żydowski w Baligrodzie w Bieszczadach. Kilka ciekawych cmentarzy żydowskich widziałem też na Podlasiu. A w jakim mieście w Tunezji widziałaś ten stary cmentarz? Ja przed laty będąc w Tunisie miałem okazję zobaczyć sporą synagogę w centrum miasta - myślę, że gdzieś był i cmentarz, ale nań nie dotarłem.
Pozdrawiam.

skuza użytkownik skuza(wpisów:4121) dodano 17.03.2014 20:09

Bardzo interesujące obie części.Cmentarze należą zawsze do mojego programu zwiedzania,obojętnie w jakim końcu świata się znajduje.Najciekawszy cmentarz żydowski,tez bardzo zniszczony, widzialam w Tunezji,z symboli umieszczonych na macewach łatwo było rozszyfrować zawód zmarłego,a w przypadku śmierci w tragicznych okolicznościach,jak to się wydarzyło.Ciekawie opisałeś galerie,obejrzalam z dużym zainteresowaniem.

achernar-51 użytkownik achernar-51(wpisów:5420) dodano 17.03.2014 18:47

Dziękuję, Irenko. Myślę, że z racji szabatu wszystkie żydowskie cmentarze sa zamknięte w soboty. W Warszawie jest podobnie. Pozdrawiam.

irena2005n użytkownik irena2005n(wpisów:3033) dodano 17.03.2014 10:14

na takie info ...sobie pozwoliłam...przepraszam...i pozdrawiam...

irena2005n użytkownik irena2005n(wpisów:3033) dodano 17.03.2014 10:09

ul. Bracka 40
otwarte:
pn.-pt. i nd. III-X 9.00-17.00, XI-II 8.00-15.00, zamknięty w sb. i święta żydowskie
cena:
wstęp 4 zł

achernar-51 użytkownik achernar-51(wpisów:5420) dodano 17.03.2014 10:03

Bartekpl - w Łodzi na cmentarzu żydowskim nie byłem, choć bardzo chętnie bym się kiedyś wybrał. Kłopot w tym, że na wyprawę do Łodzi najbardziej odpowiadałaby mi sobota, a kirkut jest wówczas na 100% zamknięty... Pozdrawiam.

irena2005n użytkownik irena2005n(wpisów:3033) dodano 17.03.2014 09:48

nie byłam tutaj....na cmentarzu żydowskim w mieście Łodzi wałęsałam się...i rzeczywiście rodzina Poznańskich to bogata była....jak na cmentarzu widać...pozdro....

bartekplk użytkownik bartekplk(wpisów:1908) dodano 17.03.2014 08:58

ciekawie, w W-waie na tym kirkucie nie byłem, natomiast nie wiem czy byłeś kiedyś na łodzkim cmentarzu żydowskim- ten to robi wrażenie, bo połowa mogił, to XIX burżuazja z Izraelem Poznańskim na czele- który strzelił sobie grobowiec niczym Teodoryk w Rawennie. Wiec jest dosc monumentalnie. pozdr.

afrodyta użytkownik afrodyta(wpisów:4219) dodano 17.03.2014 01:22

Na razie mam w poczekalni kilka galerii, wię trzeba będzie poczekać:)
Pozdrawiam.

achernar-51 użytkownik achernar-51(wpisów:5420) dodano 16.03.2014 23:09

Afrodyto, musiała być druga część, bo cmentarz jest obszerny, I tak nie udało mi się pokazać wszystkiego. Mam nadzieję, że Twoja zapowiadana relacja uzupełni te luki. Serdecznie pozdrawiam.

afrodyta użytkownik afrodyta(wpisów:4219) dodano 16.03.2014 22:15

Wiedziałam, że będzie druga część :)Opisy prawie encyklopedyczne, szczegółowe. Skarbnica wiedzy.
Pozdrawiam.

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś członkiem społeczności, przyłącz się!