|
Oto pierwsza z moich galerii wypadu na Białoruś. Co do podróży to nie była długa, pierwszego dnia wystarczyło dostać się do Grodna. Wszystko pięknie, ładnie oprócz przejechania przez granice, mnóstwo załatwiania, kilogramy niepotrzebnych papierów, trzeba uzbroić się w cierpliwość,a aroganckich celników olewać, tylko jest jeden problem, to my chcemy na Białoruś, a na pomoc z ich strony nie ma co liczyć. Sześć godzin jak z bicza strzeliło ;)
Grodno to kulturowo bardzo polskie miasto. Znacznie bardziej niż Wrocław czy Szczecin mimo, że leży w granicach administracyjnych Białorusi. Chodząc po ulicach zabytkowej części miasta ma jest wrażenie, iż zostało się przeniesionym w czasie, co najmniej do XIX wieku, do okresu Kongresówki. Ta sama wielość kultur, również dominujący język rosyjski z białoruskim dialektem. Krzyżujące się w sposób pokojowy i zupełnie naturalny wyznania oraz narodowości. Gród powstał pod koniec X w., w XII w. stanowił kulturowe, handlowe i przemysłowe centrum Czarnej Rusi. W 1376 Grodno weszło w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. W 1391 otrzymało prawo magdeburskie i zostało jednym z głównych miast Księstwa. Za panowania Jagiellonów Grodno stało się jednym z miast rezydencjalnych. Tu zmarł św. Kazimierz, patron Polski i Litwy oraz król Stefan Batory (który je sobie szczególnie umiłował). Od 1569 miasto współtworzyło, wraz z resztą Wielkiego Księstwa Litewskiego, Rzeczpospolitą Obojga Narodów.
Odbywały się tu sejmy Rzeczypospolitej, w tym niesławny sejm grodzieński z 1793 r., który zatwierdził II rozbiór Polski. W Grodnie, zamieszkanym wówczas głównie przez ludność polską i żydowską, znajdowała się rezydencja królewska, z której gościny korzystał często m.in. Stefan Batory czy Stanisław August Poniatowski. Po unii brzeskiej w mieście założono klasztory dominikanów, franciszkanów, jezuitów, bernardynów, karmelitów i brygidek. Pod koniec XVIII w. w Grodnie było 9 kościołów i dwa klasztory unickie. W 1775 utworzona została akademia medyczna, w tym też czasie utworzono pierwszy w mieście teatr. Z woli Jana III Sobieskiego, co trzeci sejm walny Rzeczypospolitej odbywał się w Grodnie, zyskało ono nieoficjalnie status trzeciej stolicy.
To w Grodnie w 1795 abdykował ostatni Król Rzeczypospolitej Stanisław August Poniatowski. Przechodząc przez bramę tzw. nowego zamku ciarki przechodzą mając świadomość, iż tu miał miejsce koniec naszego Państwa.
Po klęsce insurekcji kościuszkowskiej w 1795 miasto przeszło pod władanie Rosji, stając się od 1802 siedzibą guberni. W 1812 miasto zostało na krótko wyzwolone przez wojska Napoleona (od 2 czerwca do 8 grudnia). Przez cały okres zaborów pozostawało ważnym ośrodkiem ruchu narodowo-wyzwoleńczego - mieszkańcy Ziemi Grodzieńskiej licznie uczestniczyli w powstaniach: listopadowym i styczniowym. Tutaj żyła i pracowała Eliza Orzeszkowa oraz wysmarowała powieść 'Nad Niemnem'.
W okresie I wojny światowej miasto było okupowane przez Niemców, którzy rozgrabili bibliotekę dominikańską. W 1920 dwukrotnie stało się areną działań zbrojnych, jako ważny węzeł komunikacyjny na froncie polsko-bolszewickim. Dziesięciotygodniowa okupacja bolszewicka boleśnie zapisała się w pamięci Grodnian. W 1920 na mocy traktatu ryskiego, Grodno stało się oficjalnie częścią II Rzeczypospolitej. Administracyjna i gospodarcza rola miasta uległa wówczas degradacji na korzyść sąsiedniego Białegostoku (tam przeniesiono m.in. siedzibę województwa, a Felix Edmundowicz Dzierżyńskij, jeszcze rok wcześniej chciał z Białegostoku zrobic nawet stolicę Ludowej Polski).
Przedwojenne Grodno było siedzibą władz powiatowych. Liczyło blisko 60 tysięcy mieszkańców, wśród których przeważali Polacy (60%) i Żydzi (37%), przy nieznacznym udziale procentowym Litwinów i Białorusinów (3%). Jako ważny ośrodek kultury polskiej na Kresach, Grodno szczyciło się szeregiem szkół i bibliotek, miało także dwa muzea (historyczne i przyrodnicze) oraz dwa stałe teatry. W mieście działało także harcerstwo.
20 września 1939 do Grodna wtargnęły kolumny czołgów Armii Czerwonej, próbując zdobyć miasto z marszu, rozpoczęła się obrona Grodna. Polscy żołnierze, wspomagani przez cywilnych ochotników, m.in. harcerzy grodzieńskich, walczyli z przeważającymi siłami wroga aż do wieczora 21 września. Od 22 września - na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow Grodno pozostawało pod okupacją sowiecką, włączone do sowieckiej Białorusi jako siedziba obwodu. W latach 1941-1944 miasto znajdowało się pod okupacją niemiecką i było częścią III Rzeszy. Tutaj właśnie toczy się częściowo akcja filmu 'Europa, europa' w reż. Agnieszki Holland.
Nadzieje na ponowne przyłączenie Grodna do Polski spełzły na niczym, miasto stało się w 1945 ponownie częścią ZSRR i pozostało nią aż do jego rozwiązania w 1991.
Temperatura ok 0, częsty deszcz, pogoda niestety nie dopisała, dlatego część zdjęć jest taka sobie, ale póki nie ma lepszej galerii z Grodna zostanie na portalu.
Znacznik ustawiony na oko.
|
