m s my mo ms
version_button
| rejestracja | przypomnienie hasła en pl
login: hasło:

zdjęcia w galerii (50):

 
Na lotnisku w Ilulissat. Za chwilę wsiądziemy do widocznej na zdjęciu awionetki. ... Jesteśmy już na pokładzie i kołujemy na start. Lecimy nad Zatoką Disko (Qeqertarsuup tunua), będącej częścią Morza Baffina. Na południu linia brzegowa zatoki jest urozmaicona dzięki obecności wielu kanałów wodnych i małych wysp w archipelagu Aasiaat. Qasigiannguit i Ilimanaq to główne osady w południowo-wschodniej części zatoki, na południe od lodowego Fiordu Ilulissat (Ilulissat Kangerlua). My jednak kierujemy się na północ... Od północy Zatoka Disko jest ograniczona największą wyspą na zachodnim wybrzeżu Grenlandii - Qeqertarsuaq. Na północ od Ilulissat i na zachód od wyspy Aluttoq zatoka przekształca się w Cieśninę Sullorsuaq, oddzielającą wyspę Qeqertarsuaq od półwyspu Nuussuaq. Zatoka Disko jest to największą otwartą zatoką na zachodnim wybrzeżu Grenlandii, mierzącą 150 km z północy na południe i 100 km z zachodu na wschód. Ma średnią głębokość 400 m i średnią temperaturę wody 3,5 ° C.
Zatoka Disko została odkryta wkrótce po założeniu przez norweskiego wikinga Erika Thorvaldssona, znanego jako Eryk Rudy (ok. 950-1003), pierwszych osad na południu Grenlandii. Zatoka przyciągała osadników i myśliwych swymi bogatymi zasobami - żyło tu wiele morsów, fok i wielorybów. Produkty pozyskiwane z tych zwierząt stały się głównym źródłem dochodu grenlandzkich osadników, którzy handlowali z Islandią, Wyspami Brytyjskimi i kontynentem europejskim. Bez tych zasobów osady Normanów prawdopodobnie nie przetrwałyby tak długo, jak miało to miejsce. Nie ma natomiast pewności co do tego kiedy nad Zatoką Disko pojawili się Inuici, lecz uczeni twierdzą, że ludzie kultury Saqqaq byli tam w latach 2400 - 900 p.n.e. Wiadomo, że początkowo relacje pomiędzy Inuitami i Normanami układały się dobrze i że prawdopodobną przyczyną opuszczenia osad przez tych ostatnich było nadejście tzw. małej epoki lodowcowej w XV wieku. W wyniku ochłodzenia klimatu zatoka stała się niedostępna nawet w miesiącach letnich, co pozbawiło normańskie  osady podstaw egzystencji. Od czasu opuszczenia Grenlandii przez Normanów aż do kolonizacji duńskiej w XVIII wieku, obszar wokół Zatoki Disko był kontrolowany przez Inuitów, chociaż żeglarze angielscy i holenderscy czasami odwiedzali te tereny po tym, jak zostały one naniesione na mapy przez angielskiego żeglarza Johna Davisa (ok. 1550-1605) w 1587 roku. Imię Davisa nosi dziś cieśnina oddzielająca Grenlandię od Ziemi Baffina. ... Cechą charakterystyczną Zatoki Disko jest bardzo intensywny spływ jęzorów lądolodu Grenlandii, od których odrywają się liczne góry lodowe. Latem 2010 roku wykonano pierwsze odwierty próbne ropy naftowej w morzu za Zatoką Disko. Pierwsze wyniki są obiecujące i prawdopodobnie więcej firm zacznie poszukiwać ropy na tym obszarze w nadchodzących latach. Gdyby w przyszłości doszło do eksploatacji złóż ropy naftowej, bardzo ważne dla społeczeństwa Grenlandii jest to, by nie nastąpiło to kosztem przyrody.
Nadlatujemy nad lodowiec Eqi (Eqip Sermia). Jest on jednym z lodowców spływających do Zatoki Disko. W miesiącach letnich warto wybrać się na całodzienny rejs statkiem w pobliże czoła lodowca, by zobaczyć jak cieli się on, tworząc małe i wielkie góry lodowe. Niestety, rejsy takie są organizowane dopiero od czerwca. Tego, że nie mogliśmy zobaczyć cielącego się lodowca strasznie żałuję, bo zjawisko jest niezwykle spektakularne: https://www.youtube.com/watch?v=QWNAPh-MwTc Lodowiec Eqi położony jest ok. 80 km na północ od Ilulissat. Jest on jednym z najbardziej aktywnych lodowców na Grenlandii i choć nie jest tak duży, jak lodowiec Sermeq Kujalleq w Lodowym Fiordzie, ale jest łatwiej dostępny i można się zbliżyć do jego czoła. Lodowiec ma szerokość ok. 5 km. Lecimy nad lodowcem Eqi. Ponieważ lód jest w ciągłym ruchu, napotyka on wybrzuszenia i uskoki podłoża, a w wyniku przesuwania się po nich w lodowcu powstają liczne pęknięcia i szczeliny, które również ułatwiają jego cielenie się. Pocięta szczelinami powierzchnia lodowca Eqi. W wyniku ruchu lodowca kształt szczelin się zmienia, niektóre z nich się zamykają, a nowe otwierają. Szczeliny, widoczne w każdym lodowcu, sięgają jedynie do głębokości ok. 50 m. Głębiej brak jest szczelin. Występują tylko charakterystyczne wstęgi na przemian niebieskiego i białego lodu. Taką teksturę wstęgową niektórzy glacjolodzy uważają za dowód, że głębsze masy lodu przemieszczają się sztywno, przesuwając względem siebie wzdłuż płaszczyzn poślizgu, zaznaczających się przekrystalizowanym, niebieskim lodem. Inni uczeni przyjmują plastyczny ruch lodu. Ruch ten ma się odbywać dzięki różnicy ciśnień i zachodzić oczywiście tylko wtedy, gdy lód ma odpowiednio dużą miąższość. W lodzie występują charakterystyczne tekstury. Przede wszystkim dostrzega się niebieskie i białe wstęgi lodu. W czasie ruchu lodowca powstają systemy szczelin zwłaszcza tam, gdzie lodowiec przekracza strome progi podłoża. Do szczelin tych dostaje się świeży śnieg. Kiedy wskutek bocznego nacisku szczeliny zamykają się, następuje zgniatanie śniegu wypełniającego szczeliny i tworzą się jasne wstęgi w niebieskim, starszym lodzie. 
Lodowce są wolno płynącą masą lodu, powstałego z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu. Są one największym rezerwuarem wody słodkiej na Ziemi i drugim po oceanach rezerwuarem wody na świecie. Jak powstają lodowce? Otóż, gromadzący się śnieg pod wpływem panującej temperatury, przy dużej wilgotności powietrza i pod wpływem ciśnienia nakładających się nań kolejnych warstw zmniejsza swą objętość, częściowo krystalizuje się i stopniowo przekształca się najpierw w firn, a następnie w lód firnowy i lodowcowy. Lodowce powstają tam, gdzie ukształtowanie terenu sprzyja gromadzeniu się dużej ilości śniegu, a jednocześnie jest zbyt chłodno lub jest zbyt małe nasłonecznienie, aby cały zgromadzony śnieg topił się w ciągu lata. Warunki takie panują przede wszystkim w strefie podbiegunowej oraz wysokich górach wszystkich stref klimatycznych. Na ostrych szczytach i graniach nie ma warunków do gromadzenia się dużych ilości śniegu. Powstawaniu lodowców sprzyjają natomiast płaskie grzbiety i dolinne spłaszczenia. Miejsce gromadzenia się śniegu, czyli miejsce narodzin i zasilania lodowca nazywa się polem firnowym. Gdy grubość lodu przekroczy krytyczną wartość (kilkanaście lub kilkadziesiąt metrów), to wywierane przezeń ciśnienie sprawia, że staje się on plastyczny i zaczyna płynąć. Warstwy lodu lodowcowego są ze sobą względnie słabo związane i gdy ciśnienie jest większe od sił wiążących, to górne warstwy zaczynają płynąć szybciej niż warstwy dolne. Tarcie między lodowcem i podłożem oraz ciepło geotermalne Ziemi zwiększa ilość wody między lodowcem a podłożem, co działa jak smar. Jeżeli ilość nowego lodu przewyższa ablację (topnienie) i czoło lodowca przesuwa się ku przodowi, następuje transgresja lodowca. Gdy dopływ nowego lodu jest równoważony stratami wywołanymi ablacją, czoło lodowca nie zmienia zasięgu i mówimy wtedy o postoju lodowca. Gdy zaś dostawa nowego lodu jest mniejsza niż ablacja i zmniejsza się zasięg lodowca, mówimy wtedy o regresji, recesji lub cofaniu się lodowca. Działalność erozyjno-akumulacyjna lodowców manifestuje się w rzeźbie glacjalnej. Znaczne obszary Ziemi - w tym Grenlandia - podlegały lub podlegają morfogenezie glacjalnej. Lodowce dzielą się na tzw. lodowce ciepłe i lodowce zimne. Lodowce zimne to takie, których temperatura jest niższa od temperatury topnienia lodu. Składają się z lodu stałego (bez wody). Taki lodowiec jest przymarznięty do podłoża. Siła z jaką lód jest związany z podłożem jest większa niż siła wiążąca lód, więc lodowce zimne poruszają się za pomocą względnego przemieszczania warstw lodu (warstwa przygruntowa jest nieruchoma). Efektem tego jest prawie całkowity brak erozji w przypadku lodowców zimnych - np. lodowce antarktyczne prawie nie zawierają rumoszu skalnego. Lodowce ciepłe to lodowce, które w całej objętości (za wyjątkiem zmieniającej się wraz ze zmianami pór roku temperatury warstwy powierzchniowej) mają temperaturę topnienia. Lodowce takie są nasączone wodą w całej objętości. Temperatura takiego lodowca spada wraz z głębokością, bo wraz z głębokością spada temperatura topnienia lodu. Ciepło geotermalne topi lodowiec od spodu (w tempie rzędu 0,5 cm rocznie) i lodowiec przesuwa się, ślizgając się po warstwie wody. Lądolód Antarktydy jest (w dominującej części) lodowcem zimnym. Większość pozostałych lodowców Ziemi jest typu ciepłego.
Badania warstw lodu wykazują, że w czasie ostatniej epoki lodowcowej klimat był wyjątkowo niestabilny. Okresy intensywnego zimna przerywane były wielokrotnie okresami łagodniejszymi, które czasami trwały kilka tysięcy lat. Zwykle klimat stawał się nagle o 10-20 stopni cieplejszy w ciągu kilku dekad, a następnie oziębiał się powoli ponownie w ciągu kilku tysiącleci. Uważa się, że wyraźne oscylacje klimatu odzwierciedlają zmiany zachodzące w prądach oceanicznych, zwłaszcza w Prądzie Północnoatlantyckim. Nadlatujemy nad lądolód. Jest to pokrywa lodowa o znacznej grubości, zajmująca znaczną powierzchnię. Tworzy lekko wypukłą tarczę zbudowaną ze śniegu i lodu, rozpływającą się na boki pod wpływem własnego ciężaru. Obecnie lądolód występuje na Antarktydzie (13,3 mln km²), a na półkuli północnej - właśnie na Grenlandii (1,7 mln km²). Mały fragment lądolodu (16,8 tys. km²) zachował się także w Patagonii. Lądolód może osiągać miąższość do 4000 m - obecnie tak gruba jest część lądolodu antarktycznego. Lądolód grenlandzki osiąga miąższość ok. 2000-3000 m. Czapa lodowa Grenlandii (Sermersuaq) ma powierzchnię ok. 1.710.000 km2. Ma ona długość prawie 2.400 kilometrów w kierunku północ-południe, a jej największa szerokość wynosi 1.100 kilometrów. Średnia grubość lodu wynosi 2135 m. Osady głębinowe wskazują, że pokrywa lodowa była obecna na Grenlandii już ok.18 mln lat temu, zaś najstarszy lód w obecnej pokrywie pochodzi sprzed ok. 1 mln lat. Ciężar masy lodu obniżył centralny obszar Grenlandii tak, że powierzchnia podłoża leży blisko poziomu morza, lecz wokół tego obszaru występują góry. Gdyby lód nagle zniknął, poziom morza podniósłby się o 7,2 m, a Grenlandia najprawdopodobniej pojawiłaby się jako archipelag, przynajmniej do czasu, aż jej uwolnienie od ciężaru pokrywy lodowej spowodowałoby wypiętrzenie powierzchni lądu ponad poziom morza. Temperatura na obszarze pokrytym lądolodem jest zasadniczo znacznie niższa niż w innych rejonach Grenlandii. Najniższe średnie roczne temperatury (około -31°C), występują w północno-środkowej części północnej kopuły pokrywy lodowej. Pokrywa lodowa, składająca się z warstw sprasowanego śniegu, zawiera w swoim lodzie cenny zapis dawnych klimatów. W ostatnich dziesięcioleciach naukowcy wiercili rdzenie lodowe o głębokości do 4 kilometrów i uzyskali informacje na temat temperatury, opadów atmosferycznych, składu chemicznego gazów w niższych warstwach atmosfery, erupcji wulkanów, zmian nasłonecznienia i powierzchni morza, zasięgu pustyń i pożarów lasów. Ta różnorodność wskaźników klimatycznych jest większa niż w jakimkolwiek innym naturalnym rejestratorze klimatu, takim jak słoje drzew lub warstwy osadów.
Tworzące się na powierzchni lodu małe jeziorka urzekają pięknym, błękitnym kolorem. Modele klimatyczne przewidują, że lokalne ocieplenie na Grenlandii osiągnie w tym stuleciu od 3°C do 9°C. Ocieplenie takie zainicjuje długotrwałe topnienie pokrywy lodowej, co doprowadzi do całkowitego jej stopienia w kolejnych wiekach. To, jak szybko to w końcu nastąpi jest kwestią dyskusji. Zgodnie z raportem IPCC z 2001 roku takie ocieplenie spowoduje wzrost poziomu morza o 1 do 5 m w następnym tysiącleciu. Niektórzy naukowcy ostrzegają, że te szacunki tempa topnienia lodów są nawet nadmiernie optymistyczne. Należy też pamiętać, że topnienie lodów zwiększa ilość wody słodkiej w morzach, co prowadzi również do zmian biologicznych i klimatycznych. Ponadto, globalne ocieplenie sprzyja wzrostowi glonów, co przyciemnia lód i zwiększa pochłanianie promieniowania słonecznego, co z kolej jeszcze bardziej przyspiesza topnienie. Lód z pokrywy lodowej rozprzestrzenia się na wszystkie strony. Jeśli rozprzestrzenianie lodu utrudniają wzniesienia terenu, lodowiec przekracza je w nielicznych miejscach, tworząc bardzo szybko poruszające się języki (tzw. lodowce dolinne typu grenlandzkiego). Podłoże skalne w rejonie Ilulissat zdominowane jest przez gnejsy i granity. Przelatujemy nad tzw. Martwym Lodowcem. Jest on nazwany tak, gdyż nie cieli się i nie wytwarza gór lodowych. Działalność lodowców i lądolodów może być niszcząca i budująca, a obejmuje ona takie procesy jak detersja, detrakcja, egzaracja, akumulacja, erozja i akumulacja wód lodowcowych. Wszystkie te procesy kształtują rzeźbę terenu. Detersja to szlifowanie i rysowanie podłoża przez lód i materiał skalny niesiony w masie lodowca. W jej wyniku powstają wygłady, mutony (barańce), rygle skalne, rysy i bruzdy. Detrakcja polega na odrywaniu i wykruszaniu z podłoża bloków i rumoszu skalnego, a w jej wyniku powstają cyrki, żłoby, doliny U-kształtne i zagłębienia liniowe. Egzaracja to zdzieranie, przesuwanie i fałdowanie materiału skalnego przez czoło lodowca. W jej wyniku powstają zagłębienia i garby. Akumulacja zaś to osadzanie materiału niesionego przez lód i w jej wyniku powstają moreny czołowe, denne, boczne i środkowe.
Erozja wód lodowcowych to żłobienie i wymywanie materiału skalnego podłoża i zboczy dolin przez wody płynące pod lodem i na jego przedpolu. W jej wyniku powstają rynny i pradoliny. Akumulacja wód lodowcowych to osadzanie materiału skalnego niesionego przez wody lodowcowe. W jej wyniku powstają ozy, kemy, tarasy kemowe, sandry i równiny sandrowe. Grenlandzki krajobraz. Przelatując nad tymi rejonami ma się wrażenie, że są to dziewicze tereny, nietknięte stopą człowieka. I w dużej mierze jest to prawda. Na całej Grenlandii znajduje się bowiem tylko 18 miast (najmniejsze liczy ok. 500 mieszkańców) i ok. 60 osad, w niektórych z nich mieszka zaledwie 20-30 ludzi. Administracyjnie, Wyspa podzielona jest na 5 olbrzymich terytorialnie gmin. Zaczynając od południa, są to: Kujalleq, Sermersooq, Qeqqata, Qeqertalik i Avannaata. Tymczasem lecimy już nad górną partią lodowca Sermeq Kujalleq, spływającego do Lodowego Fiordu Ilulissat (Ilulissat Kangerlua). Lodowiec Sermeq Kujalleq jest jednym z najbardziej produktywnych lodowców  i najszybszym strumieniem lodowcowym na świecie. W ciągu ostatnich dziesięciu lat lodowiec Sermeq Kujalleq podwoił swą prędkość. Dziś porusza się on z prędkością około 40 metrów na dobę. Tak duża prędkość lodowca Sermeq Kujalleq wynika z faktu, że lód z bardzo dużego obszaru drenażowego koncentruje się w wąskim strumieniu, który spływa głębokim korytem pod lodowcem. Ponadto, naukowcy są przekonani, że rosnące temperatury powodują wzrost ilości wody w stanie ciekłym pod lodowcem. Woda ta działa jak smar, zmniejszając opór tarcia, co dodatkowo pozwala lodowcowi zwiększyć prędkość poruszania się.
W ostatnich latach czoło lodowca znacznie się cofnęło. Obecnie czoło to, mające wysokość 40-90 m znajduje się głównie na lądzie. Podczas cielenia się od lodowca odrywa się ok. 46 km3 lodu rocznie. W przypadku stopienia takiej ilości lodu, uzyskana ilość wody mogłaby pokryć roczne zapotrzebowanie USA. Lodowiec Sermeq Kujalleq jest swoistą rzeką pociętego szczelinami lodu. Obszar zasilający w lód Sermeq Kujalleq, szacowany jest na 6,5% powierzchni lądolodu grenlandzkiego lub ok. 110.000 km². Szybkie poruszanie się lodowca Sermeq Kujalleq i cofanie się jego czoła w Lodowym Fiordzie Ilulissat stało się symbolem globalnego ocieplenia. Nie ma jednak zgody co do tego, czy globalne ocieplenie jest jedyną przyczyną tego zjawiska. W 2008 roku amerykańscy naukowcy zwrócili uwagę na fakt, że topnienie lodowca spowodowane jest także tym, że lokalny prąd oceaniczny wtłacza cieplejszą wodę do fiordu. Jeziorka utworzone w zagłębieniach lodowca Sermeq Kujalleq przez topniejący lód mają niesamowitą niebieską barwę. ... Nad lodowcem Sermeq Kujalleq.
Strumień lodu w lodowcu Sermeq Kujalleq pojawia się jako wąski, dobrze wytyczony kanał o szerokości 3-6 km, który biegnie przez ok. 80 km od pokrywy lodowej do obecnego czoła lodowca. Na wysokości 1350-1400 m n.p.m. dzieli się on na trzy odnogi. Później, powierzchnia jest stosunkowo gładka do około 50 km od czoła lodowca, gdy stopniowo pojawia się na niej coraz więcej szczelin, a jeziorka i wypełnione wodą szczeliny zanikają. Lodowiec Sermeq Kujalleq wytwarza ok. 10% wszystkich gór lodowych na Grenlandii. Największe z nich mają objętość 1,5 km³. Jest to odpowiednik 30 boisk piłkarskich pokrytych warstwą lodu wysoką jak Mount Everest. Góra lodowa tej wielkości mogłaby zapewnić ludności Danii wodę przez prawie siedem lat.

najbliższe galerie:

 
Grenlandia z lotu ptaka (2)
1pix użytkownik achernar-51 odległość 64 km 1pix
Grenlandia - nocny rejs po Lodowym Fiordzie (1)
1pix użytkownik achernar-51 odległość 68 km 1pix
Grenlandia - Ilulissat (3)
1pix użytkownik achernar-51 odległość 68 km 1pix
Grenlandia - wędrówka w okolicach Ilulissat (1)
1pix użytkownik achernar-51 odległość 68 km 1pix
Grenlandia - Ilulissat (1)
1pix użytkownik achernar-51 odległość 68 km 1pix
Grenlandia - nocny rejs po Lodowym Fiordzie (2)
1pix użytkownik achernar-51 odległość 68 km 1pix

komentarze do galerii (9):

 
achernar-51 użytkownik achernar-51(wpisów:5282) dodano 22.07.2018 00:37

Patryk80 - lot był fajny (choć drogi), ale największe wrażenie zrobiła na mnie jednak piesza wycieczka nad Lodowy Fiord. A co do tej magii - masz rację. Chciałbym kiedyś jeszcze wybrać się na Daleką Północ - tym razem po to, by "zapolować" na zorzę polarną... Pozdrawiam. :)

patryk80 użytkownik patryk80(wpisów:4814) dodano 20.07.2018 23:52

Fantastyczna sprawa!!! Zazdroszczę tego lotu i tych niesamowitych widoków. Jest coś magicznego w tym lądolodzie

achernar-51 użytkownik achernar-51(wpisów:5282) dodano 20.06.2018 21:34

Kordula157 - i taki kolor one mają, Nic nie poprawiałem Pozdrawiam. :)

kordula157 użytkownik kordula157(wpisów:5758) dodano 18.06.2018 20:16

Kapitalne te niebieskie jeziorka :)
Lubie loty takimi małymi samolocikami. Kilka razy miałam okazje sie przeleciec . Pozazdrościc :))
Pozdrawiam:)

achernar-51 użytkownik achernar-51(wpisów:5282) dodano 16.06.2018 23:38

Pisanko - na Grenlandii, niestety, nic nie jest tanie. Nawet piwko. Ale widoki zostają w pamięci na długo. Pozdrawiam. :)

Nola76 - dzięki, że wpadłaś i że Ci sie podobało. Pozdrawiam. :)

pisanka użytkownik pisanka(wpisów:455) dodano 16.06.2018 18:04

Zajefajne widoki, opalam sie na tarasie a tu teraz nawet zimne piwko nie potrzebne. Az pozazdroscic lotu ;) Pewnie nie jest to tania przyjemnosc...na pewno jednak warto zobaczyc takie miejsce z lotu ptaka. Gratulacje za ciekawa przyjde i piekne foty. Pozdro

nola76 użytkownik nola76(wpisów:6692) dodano 15.06.2018 10:49

Pięknie biało niebiesko lodowo:) pozdrawiam:)

achernar-51 użytkownik achernar-51(wpisów:5282) dodano 14.06.2018 19:07

Lucy56 - Grenlandia tylko z nazwy jest zielona. Bardziej odpowiednią nazwą byłaby dla niej "Islandia". ale ta juz była zajęta... Pozdrawiam. :)

lucy56 użytkownik lucy56(wpisów:2885) dodano 14.06.2018 18:08

To niesamowitą porcję lodu zaserwowałeś😊.Zimno ale ciekawie.Pozdrawiam.

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś członkiem społeczności, przyłącz się!