m s my mo ms
version_button
| rejestracja | przypomnienie hasła en pl
login: hasło:

zdjęcia w galerii (48):

 
Naszą wycieczkę zaczynamy od kolejnej wsi gdzie mieszkają Tatarzy. Zostali tu sprowadzeni przez księcia Witolda w XV wieku. Pierwszy meczet powstał już w XVI wieku. Obecny zbudowano w 1815 roku. Wokół meczetu znajduje się cmentarz  - mizar. We wsi znajdują się jeszcze dwa inne mizary. Wspólnota tatarska do tej pory mieszka w tej wiosce. Najstarsze nagrobki pochodzą nawet z XV wieku. Nazwa wsi ma pochodzić od czterdziestu rodzin tatarskich sprowadzonych tu znad Donu.
Inna legenda mówi, że było czterech pierwszych rotmistrzów tatarskich. Ich żony podobno urodziły im czterdziestu synów. Kolejny przystanek to Jaszuny. Warto zobaczyć tutejszy zespół pałacowo parkowy. Ziemie te przez wieki należały do Radziwiłłów. Na początku XIX wieku dobra te kupiła rodzina Balińskich. Michał Baliński, profesor historii na Uniwersytecie Wileńskim poślubił Zofię córkę Jędrzeja Śniadeckiego - też profesora Uniwersytetu, znanego lekarza, chemika i biologa. W latach 1824-27 Michał Baliński przy współudziale Jana Śniadeckiego matematyka i astronoma, brata Jędrzeja przebudował tutejszy dwór na piękny klasycystyczny pałac. Miejsce to stało się wkrótce miejscem spotkań elity naukowej i kulturalnej Wilna. Bywali tu filomaci Adam Mickiewicz i Tomasz Zan. Balińscy i Śniadeccy byli także przyjaciółmi państwa Bécu, czyli matki i ojczyma Juliusza Słowackiego. Sam Słowacki kochał się w drugiej córce Jędrzeja Śniadeckiego - Ludwice. Tu w Jaszunach rozgrywa się pierwszy akt Kordiana.
W okolicy znajduje się cmentarzyk gdzie pochowani są min. Michał Baliński i Jan Śniadecki. Fascynujące jest to, że podróżując po Litwie napotykamy stale nazwiska osób tak głęboko związanych z naszą historią.
W sąsiedztwie pałacu znajdują się zabudowania gospodarcze. Niektóre zamieszkane... ...inne dopiero czekają na remont. Warto zwrócić uwagę na ten niepozorny budyneczek. To drewniany spichlerz z 1818 roku. Jeszcze stoi. Kolejny przystanek to Wilkiszki. Dobra te w XIX wieku należały do Dmochowskich. Za udział w Powstaniu Styczniowym majątek został skonfiskowany i przeszedł na własność rosyjskiego generała Maksymowa.
Obecnie trwają prace nad przywróceniem świetności drewnianemu dworowi z 1847 roku (już wygląda pięknie)... ..oraz jego otoczeniu. Może starczy funduszy aby odnowić też zabudowania gospodarcze. Zachęcam do odwiedzin majątku Pawłowo. Pierwotnie dobra leżące nad rzeką Mereczanką nazywano Merecz (inny niż ten w którym byliśmy w mojej 4-tej litewskiej galerii). Należały one do Radziwiłłów, Służków, Potockich, Duninów i Korsaków. W roku 1767 roku wieś wraz z przyległościami nabył ksiądz kanonik wileński Paweł Ksawery Brzostowski, który od swego imienia nazwał ją Pawłowem. Wkrótce o miejscu tym zrobiło się głośno w całej Rzeczypospolitej. Ksiądz Brzostowski zastąpił we wsi pańszczyznę oczynszowaniem oraz nadał chłopom wolność osobistą. Ziemia na której gospodarowali stała się ich wieczystą dzierżawą. Chłopi utworzyli samorząd gminny nazywany sejmem. Ksiądz Brzostowski utworzył tu republikę samorządową funkcjonującą pod nazwą Rzeczpospolita Pawłowska.
Rzeczpospolita Pawłowska miała własną konstytucję, herb, pieniądze, dwuizbowy sejm, skarb, kasę samopomocy, szkołę, opiekę lekarską i milicję. Granice republiki obejmujące 15 wsi i przysiółków oznaczono słupami i kopcami. Na starej fotografii widać jak wyglądał pałac zanim spłonął po II wojnie światowej. Choć nie wszystkim podobało się takie wywyższanie plebsu to księdza Brzostowskiego wspierali tacy ludzie jak Józef Wybicki, Andrzej Zamoyski czy książę Adam Czartoryski. Sam król Stanisław August Poniatowski przyznał księdzu order Orła Białego i godność referendarza litewskiego. Majątek odwiedzali także goście z zagranicy, opisujący w swoich publikacjach ten eksperyment.
Sejm Rzeczypospolitej zatwierdził urzędowo „Rzeczpospolitę Pawłowską” oraz uchwalił Konstytucję Rzeczypospolitej Pawłowskiej dnia 4 kwietnia 1791 roku, czyli jeszcze przed uchwaleniem Konstytucji 3 maja. Konstytucja Pawłowska była więc najstarszą konstytucją w Europie :) Republika Pawłowska przetrwała 26 lat - do Powstania Kościuszkowskiego. W czasie powstania kwaterował tu wódz naczelny na Litwę Jakub Jasiński. Milicja Pawłowska dwukrotnie odpierała ataki wojsk rosyjskich. Niestety armia rosyjska zdobyła i zniszczyła Republikę. W 1794 roku ksiądz Brzostowski opuścił Pawłowo zastrzegając aby nowi właściciele przestrzegali ustalonych tu praw co niestety nie zawsze miało miejsce. Z dawnego majątku możemy podziwiać dziś tylko pięknie odnowiony budynek dawnej lodowni. Budynku w którym zimą gromadzono lód i tym sposobem przez cały rok można tu było przechowywać łatwo psujące się produkty. Jak jeszcze niedawno wyglądał ten budynek widać na fotografii z tablicy informacyjnej.
Pod koniec wojny toczyły się tu walki oddziałów AK z Niemcami oraz niestety partyzantką litewską która nękała polskich mieszkańców. Efektem walk i zaniedbań po wojnie stało się zniszczenie pięknego pałacu i całego majątku. Ostatni przystanek mamy w niedalekim małym miasteczku Turgiele. Obok kościoła przypominający dworek dom parafialny. Sam kościół powstał na przełomie XIX i XX wieku. W Turgielach miał swój drewniany dworek generał Lucjan Żeligowski - twórca Litwy Środkowej. Za kościołem cmentarz.
Na cmentarzu najciekawsza jest rotunda - kaplica rodzinna Kobylińskich z 1850 roku. Znajdziemy tu wiele polskich grobów. Widok z terenu cmentarza na kościół i Turgiele. Dziękuję.

najbliższe galerie:

 
Litwa 11 - Miedniki Królewskie
1pix użytkownik kabaczek odległość 14 km 1pix
Litwa - Miedniki Królewskie,  Landwarów,  Waka, Kiernów
1pix użytkownik daleko_stad odległość 15 km 1pix
Wilno i Troki
1pix użytkownik mignon odległość 20 km 1pix
Spacerkiem  po Wilnie
1pix użytkownik agra60 odległość 22 km 1pix
Wilno
1pix użytkownik osiol odległość 23 km 1pix
WILNO - cz.IV - Cmentarze
1pix użytkownik mocar odległość 25 km 1pix

komentarze do galerii (6):

 
kabaczek użytkownik kabaczek(wpisów:1286) dodano 25.01.2020 19:39

Rozmusiaki dziękuję. Zdradzę, że zostało mi baaardzo dużo do zobaczenia.
Magdalena Pawłowo bardzo nam się podobało, choć to tylko ruinki. Jaszuny były zamknięte na głucho. Tak sobie myślę, że wiele z tych odnowionych pałaców i dworków ma niestety puste wnętrza. Całe wyposażenie zostało przez lata rozgrabione i rozproszone. Jednak słyszałem, że jest takie miejsce w północno wschodniej Litwie gdzie znajduje się zachowany piękny dwór, z autentycznym wyposażeniem, gdzie żyją potomkowie dawnych właścicieli. Można tam też przenocować i poczuć się jak to dawniej się żyło. Niestety tam nie dotarliśmy. http://www.gaczany.pl/strona_glowna-1298.html
Pozdrawiam.

magdalena użytkownik magdalena(wpisów:3734) dodano 25.01.2020 17:40

Bardzo malownicze są ruiny w Pawłowie i ciekawa historia tego miejsca. Pałac w Jaszunach pięknie odrestaurowany. Byłeś w środku? Czy można w ogóle zwiedzać jego wnętrza? Pozdrawiam:-)

rozmusiaki użytkownik rozmusiaki(wpisów:4886) dodano 25.01.2020 09:34

Prawdziwy litewski obieżyświat z Ciebie :)
Pozdrawiam!

kabaczek użytkownik kabaczek(wpisów:1286) dodano 25.01.2020 09:32

Achernar, Satan dziękuję za miłe słowa. Cały OŚ jest takim ilustrowanym przewodnikiem po świecie. Ja jak gdzieś jadę to zawsze przeprowadzam tu rekonesans.
Pozdrawiam.

satan użytkownik satan(wpisów:3306) dodano 24.01.2020 20:24

Powoli na OŚ powstaje ilustrowany przewodnik po Litwie! ;-) I bardzo dobrze ;-)

achernar-51 użytkownik achernar-51(wpisów:5700) dodano 24.01.2020 12:35

Bardzo ciekawe zakątki dawnej Rzeczypospolitej pokazujesz... Pozdrawiam. :)

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś członkiem społeczności, przyłącz się!