m s my mo ms
version_button
| rejestracja | przypomnienie hasła en pl
login: hasło:

zdjęcia w galerii (51):

 
Podlasie położone jest w obrębie Nizin Środkowych i Wschodnich.Terytorium  które Państwu pragnę tu zaprezentować to wybrane  prze mnie miejscsa w Dolinie Dolnej Narwi,  Górnej Narwi, Kotlina Biebrzańska i Międzyrzecze Łomżyńskie, Kultura ludowa jako całokształt materialnego i duchowego dorobku mieszkańców danego regionu jest determinowana czynnikami politycznymi, religijnymi, geograficznymi i historycznymi. W przypadku Podlasia jako regionu pogranicznego zarówno pod względem politycznym, religijnym, narodowościowym, jak i geograficznym w przeszłości i współczesności, kultura ludowa sprawiać może niekiedy wrażenie tworu niespójnego, jednak to właśnie owa różnorodność stanowi o jej bogactwie i atrakcyjności. Wśród podlaskich zabytków architektonicznych wyróżnić można architekturę sakralną, dworską, chłopską oraz miejską, przy czym ta ostatnia na Podlasiu, ze względu na raczej wiejski charakter regionu, jest stosunkowo rzadka. W przypadku architektury sakralnej do dzisiaj, szczególnie na Podlasiu wschodnim, spotkać możemy zarówno kościoły obrządku rzymskokatolickiego, jak i prawosławne cerkwie, nawiązujące swoją budową do stylu bizantyjskiego. Na zdj. Obecny kościół murowany w stylu neobarokowym pw. św. Jakuba Ap. zbudowany w latach 1925-1935 Najszerzej reprezentowana jest zabudowa wiejska. Wygląd domu i gospodarstwa zależał przede wszystkim od zamożności jego mieszkańców.
Najmniejsze i najuboższe były oczywiście chaty wiejskich wyrobników. Budowane na planie prostokąta, miały najczęściej konstrukcję węgłową, zwaną również wieńcową. Chaty budowane w oparciu o tę konstrukcję złożone były z układanych na przemian belek zazębiających się w narożach, czyli węgłach.
 na zdj.  W latach 1973-1978  został wybudowany obecny murowany dwupoziomowy kościół pw. Trójcy Przenajświętszej. Najniżej osadzona belka chaty, zwana podwaliną, leżała tutaj jedynie na kamieniach osadzonych pod węgłami. W przypadku chat bogatszych gospodarzy podwalina kładziona była na kamiennej bądź ceglanej podmurówce. Chaty wyrobników były zwykle chatami kurnymi, bez komina w całości kryte słomą. Snopki na poszycie dachów kręcono z prostej słomy żytniej. Na zdj. Starodawny czynny młyn w Klimaszewnicy - wieś położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Radziłów. Kryte słomą dachy charakterystyczne są niemal dla wszystkich budynków wiejskich, niezależnie od zamożności gospodarza. Jeszcze w czasie dwudziestolecia międzywojennego do rzadkości należały tutaj dachy kryte dachówkami. Na zdj.Kościół Parafialny  w Romanach. Parafia pw. Nawiedzenia NMP w Romanach, Kościół murowany z kamienia polnego  w latach 1858-1863 przez właściciela dóbr Romany Piotra Dobrzyckiego.
Chata wyrobnika składała się zazwyczaj z jednej izby, komory i sieni. Wnętrze izby bielone było wapnem. Komora stanowiła rodzaj magazynu, w którym trzymano żywność. Chaty średniozamożnych i zamożnych gospodarzy były również chatami drewnianymi, składało się na nie jednak więcej izb mieszkalnych. Mogło być ich trzy (trojak), cztery (czworak), bardzo rzadko - pięć. Do chaty wiodła ścieżka, zwana steczką, przed nią natomiast znajdował się ogródek z kwiatami, ogrodzony płotem z palików bądź opołów, czyli odartych boków pni służących do budowy domów - galaków. Pierwszym pomieszczeniem w chacie była sień, która służyła do przechowywania domowych sprzętów: sit, koszów itp. Głównym pomieszczeniem mieszkalnym domu była duża izba - pomieszczenie, które najczęściej rzeczywiście przewyższało rozmiarami wszystkie pozostałe. Na zdj. Ostatni z trzech istniejących w historii parafii Przytuły kościołów drewnianych został zniszczony w czasie wojny w 1941 r. obecny zbudowany w  latach 1950-1960 Znajdowała się w niej kotlina, służąca do przygotowywania posiłków, jej nakrycie stanowiła czapka. Nieodłącznym elementem kotliny był piec chlebowy oraz wnęka nad nim - zapiecek.
Mimo iż chaty wiejskie były chatami drewnianymi, kotlina, piec chlebowy oraz znajdujący się w alkierzu piec ogrzewający były murowane.Na zdj. Kościół Parafialny w Przytułach Najważniejszym meblem dużej izby, wokół którego koncentrowało się życie mieszkańców wiejskiej chaty był stół, robiony zwykle z drewna dębowego.  Ustawione pod ścianami długie ławy służące do siedzenia wykonywano przeważnie z sośniny. W izbie znajdowały się również krzesła z tylikami i stołki. W wewnętrznej ścianie dużej izby znajdowały się drzwi do alkierza, który spełniał rolę sypialni dla całej rodziny. Spano na siennikach bądź słomie przykrywanej prześcieradłem. Jesienią natomiast łóżka służyły również jako miejsce suszenia owoców. Inny rodzaj posłania stanowił zedel, który spełniał dwie funkcje: w dzień służył za ławę, w nocy za łóżko do spania dla jednej osoby. Na zdj. Kaplica z 1928 r.   pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Laskowcu. Po za tym w alkierzu znajdowała się szafa na ubrania, a pod nim sklep, czyli piwnica, do której wchodziło się przez drzwi w podłodze. Zimą przechowywano z nim ziemniaki, latem mleko i masło oraz różne sprzęty. Na zdj. Stary nie czynny młyn wodny w Ganiądzu
W większych chatach znajdowała się również mała izba, zwana drugą, która stanowiła rodzaj pomieszczenia gościnnego. W tej izbie odbywały się również nabożeństwa majowe, dlatego wisiało tu dużo obrazów o treści religijnej. Z drugiej izby można było przejść do kolejnego, przylegającego do niej alkierza. Zimą pomieszczenia te nie były de facto wykorzystywane, a całe życie toczyło się w dużej izbie z kotliną, duga część domu była wykorzystywana jako skład czy komora gospodarska. Podlasie, podobnie jak całe Mazowsze, zamieszkiwane było w znacznym stopniu przez szlachtę zagrodową. Dla niej natomiast charakterystyczne były, szczególnie w wieku XIX, chaty dworkowe, budowane z drewna i kryte słomą, ale swoją budową, a czasami i wielkością, przypominające wiejskie dwory, zamieszkiwane przez miejscowych właścicieli ziemskich, rekrutujących się ze średniozamożnej szlachty. Wokół chaty znajdowały się zabudowania gospodarskie, które otaczały ją z trzech stron. Podwórze dla wygody i utrzymania porządku brukowano. Na zdj. Pamiątka z czasów PRL u. Zabudowania gospodarskie stanowiły najczęściej chlewy i stodoła. Biedniejsi gospodarze stawiali jeden budynek, który służył im jednocześnie za stodołę i chlew, więksi zaś budowali stodoły o dwóch, a nawet trzech klepiskach.
Przy czym jedno z nich służyło wówczas do rznięcia sieczki, na drugim stał wóz i bryczka. Naprzeciwko klepiska, na którym stała sieczkarnia, znajdował się menaż czyli budynek na kierat o okrągłej budowie i dachu w kształcie stożka. Na zdj. Kościół Parafialny w Łojach,   murowany z kamienia i cegły pw. św. Jadwigi Śląskie w latach 1959-1964 Budowla ta otaczała tor ciągu kieratu. W skład gumna większych gospodarstw wchodziła również wozownia, która służyła także jako pomieszczenie dla gęsi czy owiec, zwanych drakami. W wozowni stały wozy, drabki, bryczki, sanie, zajdki, czy wolanty. Sanie podlaskie są znane w całej Polsce, wyróżniają się bowiem swoją ozdobnością. Wyposażenie wozowni zależało natomiast od zamożności gospodarza. Na zdj. Kościół Parafialny pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Trzcianem,   w stylu klasycystycznym zbudowano w 1846 r. Na podwórzu znajdował się również spichlerz, zwany śpichrzem, który służył do przechowywania zboża. W mniejszych gospodarstwach stał on zwykle pod jednym dachem z chlewami, nazywany był wówczas śpichlorkiem.
Spichlerz, który miał drewniany pułap i drewnianą podłogę, służył nie tylko do przechowywania zboża, lecz także sprzętu gospodarskiego: wagi, żarna, wietrznego młynka, czyli wialni do zboża oraz narzędzi stolarskich W niedalekiej odległości od chaty znajdował się kurnik, mający kształt czworokątnego baraku z małym szklanym okienkiem i drewnianym dachem, przykryty papą, chroniącą przed deszczem. Kilkanaście kroków od chaty znajdowała się studnia o głębokości kilku do kilkunastu metrów. W wieku XIX cembrowina takiej studni wykonywana była z dębowego drzewa, w okresie międzywojennym zaczął je zastępować beton. Wodę ze studni czerpano zazwyczaj żurawiem, do którego przywiązywano kluczkę z kubłem. Zwierzęta piły wodę z krypy - koryta znajdującego się przy studni, wykonanego z wydłubanego pnia olchy. Bardzo często w pobliżu gospodarstwa znajdował się sadek z drzewami owocowymi, a w nim pasieka, na którą składały się ule wykonane z pni grubych drzew dłubanych za pomocą skubicy bądź powszechne szczególnie pod koniec XIX i w XX wieku - ule skrzynkowe. Głównym zajęciem mieszkańców wsi była praca na roli oraz w gospodarstwie. Podporządkowana była ona naturalnemu rytmowi, wyznaczanemu przez przyrodę.
Podstawą wyżywienia mieszkańców podlaskiej wsi był chleb, przy czym w jego produkcji byli oni samowystarczalni. Ziarno na mąkę mełli w żarnach, których podstawę stanowiły dwa położone jeden na drugim kamienie, mające ok. 15 cm grubości. Dzień przed pieczeniem chleba w glinianym dzbanku przygotowywano rozczyn z odrobiny zawisłego ciasta. Służył on do rozczyniania ciasta w drewnianej dzieży z częścią przaśnej mąki. Drugim po chlebie składnikiem wielu posiłków były na podlaskiej wsi ziemniaki. Gotowano je na śniadania, obiady i kolacje, podawano ze słoniną, mlekiem, rzadziej mięsem lub też przygotowywano z nich inne potrawy. Na zdj. Kościół Parafialny w Giełczynie  zbudowany w 1777 r. Dla wschodniego Podlasia charakterystyczne są kiszki ziemniaczane, robione z masy ziemniaczanej ze słoniną, boczkiem i przyprawami w jelicie wieprzowym. Kutia jest tradycyjną, świąteczną potrawą kuchni ukraińskiej, kresowej oraz podlaskiej. Do dziś jada się ją tylko w okresie Bożego Narodzenia. Kutię robi się zazwyczaj z pszenicy, ziaren maku, słodu lub miodu, bakalii (orzechów, rodzynek, migdałów) oraz mleka lub słodkiej śmietany. Kindziuk z kolei przywędrował do Polski z Litwy, jest charakterystyczny nie tylko dla Podlasia, lecz także Suwalszczyzny. Wykonywany był z surowych kawałków polędwicy, szynki, karkówki i boczku, które kroiło się na niewielkie kawałki, a następnie nacierało solą, pieprzem i czosnkiem. Tak wykonany farsz musiał odstać co najmniej jeden dzień, aby nasiąknąć zapachem czosnku, następnie napychano nim dokładnie oczyszczony świński żołądek.
Poza potrawami litewskimi, ukraińskimi, w kuchni podlaskiej pojawiały się również dania tatarskie. Taką proweniencję mają na przykład kałduny tatarskie, większe od również znanych na Podlasiu kołdunów litewskich. Były to pierożki z mięsem baranim lub wołowym, cebulą i przyprawami.  Strój męski

Latem noszono słomiane kapelusze zdobione czarną lub czerwoną wstążką. Kawalerowie nosili kokardę przypiętą po lewej stronie. Zimą głowy nakrywano sukiennymi rogatywkami. Popularne były również czarne czapki tzw. kuczmy oraz maciejówki. Koszule kroju przyramkowego były długie, lniane. Koszule świąteczne zdobiono pereborami (rodzajem haftu tkackiego). Strój kobiecy

Popularnym nakryciem głowy były chusty w kwiaty lub tiulowe półczepki. Zamężne kobiety nosiły kimbałkę - drewnianą obręcz oraz siatkowy czepek i lniany płat tzw. zawijkę. W stroju nadbużańskim zamężne kobiety na kimbałkę zakładały perkalowe kaptury z zębem spadającym na czoło.

najbliższe galerie:

 
BIEBRZA  I  JEJ  KLIMATY
1pix użytkownik mocar odległość 0 km 1pix
BIEBRZA - na wysokości Burzyna
1pix użytkownik mocar odległość 0 km 1pix
BIEBRZA - 2016 r.
1pix użytkownik mocar odległość 0 km 1pix
Rozlewiska Biebrzy-wschód słońca nad Biebrzą
1pix użytkownik tereza odległość 0 km 1pix
BIEBRZAŃSKI  PARK  NARODOWY
1pix użytkownik mocar odległość 0 km 1pix
BIEBRZA - BURZYN
1pix użytkownik mocar odległość 0 km 1pix

komentarze do galerii (16):

 
magdar użytkownik magdar(wpisów:3155) dodano 07.09.2011 21:34

Ale tu pięknie :)

tomalo użytkownik tomalo(wpisów:4) dodano 26.06.2010 19:46

Wspaniała niezwykle galeria, ukazyjąca przede wszystkim znajome tereny jak i obiekty.

yetina użytkownik yetina(wpisów:230) dodano 23.02.2010 22:11

Niezwykle ciekawa galeria. Utwierdza mnie w moim wyborze wiosennego wypadu. Dzięki Tobie wiem, że znajdę to, czego szukam. Uwielbiam drewnianą zabudowę! Zamieszkać w takim domu, to moje niespełnione marzenie. Dzięki wielkie za przepyszną ucztę. Pozdrawiam.

mocar użytkownik mocar(wpisów:2700) dodano 20.11.2009 22:27

Jest to galeria - BIAŁY GRĄD w pradolinie Biebrzy - powtórka, zapraszam . http://obiezyswiat.org/index.php?gallery=9254

mocar użytkownik mocar(wpisów:2700) dodano 20.11.2009 22:23

Tak jest - zgadza się przez własną nie uwagę, zastanawiałem się co się stało z nią obszukałem i nic - więc zabrałem się za tworzenie od nowa podobnej o tym samym tytule. Przepraszam najmocniej !

marioli użytkownik marioli(wpisów:1031) dodano 17.11.2009 11:38

Mocar - czy Ty przypadkiem nie skasowałeś ostatnio dodanej galerii z Biebrańskiego Parku Narodowego?

mocar użytkownik mocar(wpisów:2700) dodano 16.11.2009 21:57

A więc co do obecnej stolicy Podlasia wynika z tego że jest to - Białystok, następnie historyczna stolica Podlasia - Drohiczyn i letnia stolica Podlasia - Augustów :)

filmdil użytkownik filmdil(wpisów:1408) dodano 16.11.2009 19:14

Wracając do definicji "Podlasia" - okazuje się, że człowiek uczy sie całe życie:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Podlasie - nigdy Augustowa bym nie zaliczył do Podlasia.

Mojemu wyobrazeniu o granicy Podlasia bliższa jest mapa http://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:PodlaskieRP.JPG

beem użytkownik beem(wpisów:182) dodano 16.11.2009 18:40

Wspominam, wspominam swoje wakacyjne ścieżki... gdzieś tuż obok ale jakże podobny obraz...
Nie dziwię się, że jest to TWOJE miejsce...
Pozdrawiam i dziękuję za te chwile...

mocar użytkownik mocar(wpisów:2700) dodano 15.11.2009 13:22

Otóż właśnie zdjęcia nr. 48, 50, i większość świątyń w galerii przypomina nam że żyjemy już w innym współczesnym czasie.

glockerka użytkownik glockerka(wpisów:737) dodano 15.11.2009 11:19

CZARY MARY? No właśnie... Opis sprowadza oczy mojej wyobraźni nie tam gdzie zdjęcia ( a przynajmniej połowa z nich).
Opis świetny, pełny profesjonalizm. A zdjęcie nr 14 jak z baśni...

mocar użytkownik mocar(wpisów:2700) dodano 14.11.2009 23:40

Dzięki za komentarze i oceny :) Zdjęcia które tu zamieściłem zebrałem w tym roku podczas urlopu w lipcu odwiedzając kilkadziesiąt miejscowości i jest to zbiór zdjęć który tylko w pewnym stopniu pokazuje część reliktów pozostałości budownictwa podlaskiego i jego zanikającej kultury i nie jest to zupełnie autentyczny obraz współcześnie tego regionu ,, Konwalia " dokładnie jestem zakochany - jest to moja mała rodzinna ojczyzna. ,, Filmdil "co do stolicy Podlasia zaliczam Białystok z względu na siedzibę województwa , mimo że Siedlce są jednym z największych miast Południowego Podlasia - ale czy stolica ? to nie wiem - bo należy obecnie do Województwa Mazowieckiego. No tak 51 zdjęć :))) to autentyczne czary mary :)) a mogę nawet więcej - ale muszę szanować regulamin - przepraszam ! Pozdrawiam serdecznie Wszystkich.

filmdil użytkownik filmdil(wpisów:1408) dodano 14.11.2009 22:44

Kolejna galeria z seri "Z Kolbergiem po kraju";)
Mialem problem - cztać czy oglądać. Wracałem więc kilka razy.

Mocar - ciekaw jestem twojej wiedzy odnośnie granic Podlasia?
Jako Siedlczaninowi od małego wpajano mi ,że miasto to jest stolicą Podlasia, teraz okazuje się że to Białystok. Co o tym sądzisz?

Czary mary - 51 zdjęć w jednej galerii - to jest mozliwe tylko w piatek 13 ;)
Pozdrawiam

dreptak użytkownik dreptak(wpisów:1519) dodano 14.11.2009 20:23

ŚWIETNA galeria-osobiście zaangażowałam się w dokładne czytanie, bo częściowo moje korzonki pochodzą także i z Podlasia:)

wujryszard użytkownik wujryszard(wpisów:294) dodano 14.11.2009 15:42

kolejna Twoja galeria o charakterze krajoznawczo-edukacyjnym naprawdę wciąga...
już znalazłem typ do kalendarza na rok 2011 - fotka nr.24;)))
ciekaw jestem jak Ci się udało wstawić fotek ponad limit...???;)))) pozdr

konwalia użytkownik konwalia(wpisów:3259) - Użytkownik usunięty. dodano 14.11.2009 13:07

Mocar...Twoje galerie dużo mnie uczą.
Można powiedzieć pokory.Nie byłam na Podlasiu i dziękuję,że tak pięknie przedstawiłeś jego urok.
Jesteś chyba zakochany w tych miejscach.
Pozdrawiam-)

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś członkiem społeczności, przyłącz się!